تغییرات کتاب فیزیک ۲ یازدهم در چاپ ۱۴۰۵ نسبت به چاپ ۱۴۰۴

اگر می‌خواهید بدانید تغییرات کتاب فیزیک ۲ یازدهم رشتهٔ علوم تجربی امسال (چاپ دهم، ۱۴۰۵) چه تفاوتی با چاپ سال گذشته (چاپ نهم، ۱۴۰۴) دارد، پاسخ کوتاه این است: تغییرات بسیار محدود است. از میان ۱۱۹ صفحهٔ کتاب، تنها ۱۵ صفحه دستخوش تغییر واقعی شده‌اند و هیچ فصل، درس یا مبحثی حذف، اضافه یا جابه‌جا نشده است. مهم‌ترین تغییرات شامل بازنویسی توضیح مدل دوقطبی الکتریکی مولکول آب، تغییر یک آنالوژی آموزشی، بازطراحی یک شکل و بازنویسی کامل یک تمرین عددی است.

در ادامه، همهٔ این تغییرات بر اساس مقایسهٔ صفحه‌به‌صفحهٔ دو فایل رسمی کتاب (کد کتاب ۱۱۱۲۴۴) بررسی می‌شود.

تغییرات کتاب فیزیک ۲ یازدهم در چاپ جدید

سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در چاپ دهم (۱۴۰۵)، بیشتر تغییرات را در حد اصلاح متنی، شفاف‌سازی مفهومی و بازطراحی یک شکل اعمال کرده است، نه بازنویسی کلی کتاب. مهم‌ترین موارد به شرح زیر است:

• بازنویسی مدل دوقطبی الکتریکی آب (صفحه ۱۴): توضیح و شکل مربوط به دوقطبی الکتریکی مولکول آب به‌طور کامل ساده‌سازی شده است.
• تغییر آنالوژی اختلاف پتانسیل (صفحه ۵۰): برچسب شکل مربوط به منبع نیروی محرکه الکتریکی، از آنالوژی «فشار آب بالا/پایین» به «انرژی پتانسیل گرانشی زیاد/کم» تغییر کرده است.
• بازطراحی شکل نیروی بین دو سیم موازی (صفحه ۷۹): تصویر سه‌بعدی قدیمی جای خود را به یک نمودار شماتیک دقیق‌تر با بردارهای میدان و نیرو داده است.
• بازنویسی تمرین شمارهٔ ۱۰ (صفحه ۱۰۱): مقادیر جریان و میدان مغناطیسی این تمرین کاملاً تغییر کرده است.

جدول مقایسه چاپ جدید و چاپ قدیم فیزیک ۲ یازدهم

تغییرات محتوایی

بیشتر تغییرات محتوایی، اصلاحاتی جزئی برای دقیق‌تر شدن بیان فیزیکی هستند؛ مثلاً در بحث فروریزش الکتریکی خازن، واژهٔ «افزایش» به «تغییر» اصلاح شده که از نظر علمی دقیق‌تر است، چون تأثیر دی‌الکتریک همیشه افزایشی نیست. همچنین در بحث سیم‌پیچ با هستهٔ آهنی، یک جملهٔ کمّی جدید («۱۰۰ تا چند هزار برابر») اضافه شده که اطلاعات مفیدی به دانش‌آموز می‌دهد.

بازنویسی صفحهٔ ۱۴ دربارهٔ دوقطبی الکتریکی آب، مهم‌ترین تغییر محتوایی کتاب است. نسخهٔ قدیم برای محاسبهٔ گشتاور دوقطبی، بار ۲±e را در فاصلهٔ هندسی واقعی میان اتم‌ها به‌کار می‌بست و از یک شکل مثلثی با زاویهٔ ۱۰۵ درجه استفاده می‌کرد؛ نسخهٔ جدید این توضیح را ساده کرده و مدل بار ۱۰±e در فاصلهٔ فرضی d=4pm را جایگزین کرده است.

تغییرات تمرین‌ها، فعالیت‌ها و مثال‌ها

• فعالیت ۲ـ۴ (صفحه ۵۴): دستور فعالیت از «تحقیق کنید» به «توضیح دهید» تغییر کرده که ماهیت وظیفهٔ دانش‌آموز را از پژوهشی به توضیحی نزدیک‌تر می‌کند.
• پرسش ۴ فصل دوم (صفحه ۶۲): عبارت پرسش دربارهٔ انرژی آذرخش برای وضوح بیشتر بازنویسی شده، بدون تغییر در مقادیر عددی.
• تمرین ۱۰ فصل سوم (صفحه ۱۰۱): این تنها موردی است که مقادیر عددی مسئله واقعاً تغییر کرده است؛ جریان از ۱٫۶ آمپر به ۱٫۰ آمپر رسیده و میدان مغناطیسی از «میدان مغناطیسی زمین» (یک مقدار مشخص و واقعی، ۰٫۰۵ میلی‌تسلا) به یک «میدان مغناطیسی یکنواخت فرضی» با اندازهٔ ۰٫۰۵۰ تسلا (سه مرتبه بزرگی بیشتر) تبدیل شده است. دانش‌آموزانی که پاسخ‌نامهٔ سال قبل را دارند، باید توجه کنند که پاسخ عددی این تمرین در چاپ جدید متفاوت خواهد بود.

تغییرات تصاویر و صفحه‌آرایی

مهم‌ترین تغییر تصویری، بازطراحی شکل ۳ـ۱۶ در صفحهٔ ۷۹ است. نسخهٔ قدیم این شکل را با دو استوانهٔ سبزرنگ روی یک سطح زرد و خطوط میدان دایره‌ای ترسیم کرده بود؛ نسخهٔ جدید آن را با نمودار شماتیک واضح‌تری جایگزین کرده که بردارهای میدان مغناطیسی (B۱، B۲) و نیرو (F۱۲، F۲۱) را با نماد استاندارد نشان می‌دهد. این تغییر، وضوح آموزشی شکل را افزایش داده است.

به‌جز این مورد، سایر تفاوت‌های ظاهری در دو نسخه یا جابه‌جایی جزئی چیدمان متن بودند که تأثیری در محتوا نداشتند و در این گزارش از فهرست تغییرات واقعی حذف شدند.

آیا خرید چاپ جدید فیزیک ۲ یازدهم ضروری است؟

با توجه به مقایسهٔ واقعی دو نسخه، پاسخ صریح این است که خرید اجباری چاپ جدید ضروری نیست، مگر در موارد زیر:

• دانش‌آموزی که می‌خواهد دقیقاً از نسخهٔ رسمی امسال برای کلاس درس استفاده کند (چون معلم معمولاً بر اساس چاپ جاری تدریس می‌کند).
• کسی که قصد دارد تمرین شمارهٔ ۱۰ صفحهٔ ۱۰۱ را با مقادیر رسمی سال جاری حل کند.
• کسی که می‌خواهد توضیح به‌روزشدهٔ دوقطبی الکتریکی آب (صفحه ۱۴) یا آنالوژی جدید اختلاف پتانسیل (صفحه ۵۰) را در اختیار داشته باشد.

اگر دانش‌آموزی نسخهٔ چاپ نهم (۱۴۰۴) را در اختیار دارد، از نظر محتوایی می‌تواند با آگاهی از همین چند مورد محدود (که در این مقاله فهرست شد)، همچنان از آن استفاده کند، بدون آنکه بخش قابل‌توجهی از مطالب درسی را از دست بدهد.

جمع‌بندی

چاپ دهم (۱۴۰۵) کتاب فیزیک ۲ یازدهم، نسخه‌ای اصلاح‌شده و نه بازنویسی‌شدهٔ چاپ نهم (۱۴۰۴) است. از ۱۱۹ صفحهٔ کتاب، فقط ۱۵ صفحه تغییر واقعی دارند که شامل یک بازنویسی مفهومی، چند اصلاح متنی، یک بازطراحی شکل و یک بازنویسی تمرین عددی می‌شود. مهم‌ترین نکتهٔ عملی برای دانش‌آموزان و معلمان، توجه به مقادیر جدید تمرین شمارهٔ ۱۰ صفحهٔ ۱۰۱ و توضیح به‌روزشدهٔ دوقطبی الکتریکی آب در صفحهٔ ۱۴ است.

سوالات متداول

۱. آیا کتاب فیزیک ۲ یازدهم در چاپ ۱۴۰۵ تغییرات زیادی نسبت به چاپ ۱۴۰۴ دارد؟
خیر. از ۱۱۹ صفحهٔ کتاب فقط ۱۵ صفحه تغییر واقعی دارند و هیچ فصل یا درسی حذف، اضافه یا جابه‌جا نشده است.

۲. مهم‌ترین تغییر محتوایی کتاب فیزیک ۲ یازدهم در چاپ جدید چیست؟
بازنویسی توضیح و شکل مربوط به دوقطبی الکتریکی مولکول آب در صفحهٔ ۱۴ است که مدل ساده‌تری (بار ۱۰±e به‌جای ۲±e) ارائه می‌دهد.

۳. آیا تمرین‌های کتاب فیزیک ۲ یازدهم تغییر کرده‌اند؟
تنها تمرین شمارهٔ ۱۰ فصل سوم (صفحهٔ ۱۰۱) به‌طور کامل بازنویسی شده و مقادیر جریان و میدان مغناطیسی آن با نسخهٔ قبلی متفاوت است. سایر تمرین‌ها بدون تغییر باقی مانده‌اند.

۴. آیا برای کلاس یازدهم امسال باید حتماً چاپ ۱۴۰۵ فیزیک ۲ را بخرم؟
از نظر محتوایی الزامی نیست، مگر برای هماهنگی دقیق با تدریس کلاسی یا حل تمرین شمارهٔ ۱۰ صفحهٔ ۱۰۱ با مقادیر رسمی امسال.

۵. آیا شماره‌گذاری صفحات و فصل‌های کتاب فیزیک ۲ یازدهم عوض شده است؟
خیر، شماره‌گذاری فصل‌ها، درس‌ها و صفحات در هر دو چاپ کاملاً یکسان است.

۶. چه تعداد شکل در کتاب فیزیک ۲ یازدهم بازطراحی شده است؟
در بررسی انجام‌شده، فقط شکل ۳ـ۱۶ (نیروی بین دو سیم موازی حامل جریان، صفحهٔ ۷۹) به‌طور کامل بازطراحی شده است.

کتاب طهران یکی بزرگترین پخش کننده و تامین کننده کتاب های کمک درسی و کتاب های درسی در ایران می باشد و می توانید کتاب های مورد نظر خود را با تخفیف از کتاب طهران تهیه فرمایید. برای اطلاعات بیشتر از صفحه اینستاگرام ما دیدن فرمایید.